Bonde bak gjerde med kyr i bakgrunnen.
Yrkesskildring

Bonde

favoritt ikon

Som bonde er du sjølvstendig næringsdrivande og driv din eigen gard.

Bonden har eit allsidig yrke og må meistre mange ulike arbeidsoppgåver. Som bonde planlegg du drifta av garden, steller dyra, dyrkar jorda, gjer anna praktisk arbeid og har ansvar for økonomien og driftsleiinga. Du kan vere bonde på heiltid eller i kombinasjon med eit anna yrke.

Vanlege arbeidsoppgåver for bonden kan vere:

  • produsere husdyr og planter
  • bruke og halde ved like maskiner, utstyr og bygningar
  • forvalte innmark og utmark
  • drive landbrukseigedom
  • yte tenester knytte til landbruket
  • selje og distribuere produkta frå garden
  • ha ansvar for driftsleiing, planlegging, dokumentasjon, økonomi og rekneskap

Arbeidet på garden vil variere etter årstidene og kva som blir produsert. På dei fleste norske gardane kombinerer ein fleire produksjonar. Det kan vere fleire plante- og husdyrproduksjonar, skogbruk eller andre tilleggsnæringar med utgangspunkt i garden sine ressursar. 

Kvar arbeider bønder?

Som bonde vil du som oftast vere sjølvstendig næringsdrivande og eige og arbeide på din eigen gard. Du kan òg leige (forpakte) gard eller jord frå andre.

Personlege eigenskapar

For å vere bonde må du kunne arbeide sjølvstendig, takle uføresette hendingar og uregelmessig arbeidstid. Du treng praktiske ferdigheiter, interesse for og kunnskap om dyr og planter, teknisk innsikt og interesse for økonomi og driftsleiing. Du må kunne planlegge og leie gardsarbeidet, samt instruere andre.

Utdanning

Ein bonde treng ein allsidig kompetanse, og må kunne dokumentere kompetanse som produsent av mat og tenester, til dømes innan helse, miljø og tryggleik, dyrevelferd og tekniske sertifikat. Utdanning som agronom er ei god grunnutdanning for den praktiske bonden.

Agronomutdanninga gir ein allsidig landbrukskompetanse i eit treårig skoleløp, med blanding av praksis og teori.

  • Vidaregaende trinn 1 (Vg1): naturbruk
  • Vidaregåande trinn 2 (Vg2): landbruk og gartnarnæring
  • Vidaregåande trinn 3 (Vg3): landbruk

Når du har fullført og fått godkjent utdanninga, får du yrkeskompetanse som agronom.

Mange bønder har eit anna yrke, enten før dei blir bønder eller i tillegg. Mange skolar tilbyr ei komprimert agronomutdanning for vaksne.

Ved å velje Vg3 Naturbruk (studieførebuande) etter Vg2 Landbruk og gartnarnæring kan den som ønskjer ei utdanning som krev studiekompetanse samstundes få eit godt grunnlag for å ta etterutdanning innan landbruk seinare.

Du kan òg ta landbruksfag ved fagskolar eller universitet og høgskolar.

 

Etter- og vidareutdanning

Fagskular, landbruks- og rådgivingsorganisasjonar tilbyr bønder etterutdanning innan driftsleiing, ulike landbruksproduksjonar og tilknytte næringar. For den som ønskjer å bli bonde og har valt Vg3 studieførebuande naturbruk, vil yrkesretta etterutdanningskurs innan landbruk og driftsleiing vere viktige for å få god kompetanse tilpassa drifta på garden.

Fleire høgskolar tilbyr kurs som kan vere god etterutdanning for bonden.

Lønn

Yrke Sektor Arbeidstakere Lønn Løn, med overtid Gjennomsnittslønn Gjennomsnittslønn, med overtid
Melke- eller husdyrprodusent
Deltid
Alle sektorer
2 986 personer
943 personer
2 043 personer
Ca 175 kr
Ca 175 kr
Ca 175 kr
28 420 kr
28 420 kr
28 330 kr
341 040 kr
341 040 kr
339 960 kr
Ca 175 kr
Ca 175 kr
Ca 175 kr
28 420 kr
28 420 kr
28 330 kr
341 040 kr
341 040 kr
339 960 kr
Ca 180 kr
Ca 180 kr
Ca 180 kr
29 170 kr
29 120 kr
29 190 kr
350 040 kr
349 440 kr
350 280 kr
Ca 180 kr
Ca 180 kr
Ca 180 kr
29 440 kr
29 290 kr
29 500 kr
353 280 kr
351 480 kr
354 000 kr
Melke- eller husdyrprodusent
Heltid
Alle sektorer
1 623 personer
426 personer
1 197 personer
Ca 176 kr
Ca 154 kr
Ca 183 kr
28 560 kr
25 000 kr
29 660 kr
342 720 kr
300 000 kr
355 920 kr
Ca 176 kr
Ca 154 kr
Ca 183 kr
28 560 kr
25 000 kr
29 660 kr
342 720 kr
300 000 kr
355 920 kr
Ca 183 kr
Ca 157 kr
Ca 192 kr
29 670 kr
25 410 kr
31 170 kr
356 040 kr
304 920 kr
374 040 kr
Ca 183 kr
Ca 157 kr
Ca 192 kr
30 290 kr
25 660 kr
31 920 kr
363 480 kr
307 920 kr
383 040 kr
Melke- eller husdyrprodusent
Privat
4 527 personer
1 333 personer
3 194 personer
Ca 175 kr
Ca 165 kr
Ca 177 kr
28 420 kr
26 790 kr
28 750 kr
341 040 kr
321 480 kr
345 000 kr
Ca 175 kr
Ca 165 kr
Ca 177 kr
28 420 kr
26 790 kr
28 750 kr
341 040 kr
321 480 kr
345 000 kr
Ca 181 kr
Ca 167 kr
Ca 187 kr
29 370 kr
26 990 kr
30 270 kr
352 440 kr
323 880 kr
363 240 kr
Ca 181 kr
Ca 167 kr
Ca 187 kr
29 840 kr
27 210 kr
30 840 kr
358 080 kr
326 520 kr
370 080 kr
Melke- eller husdyrprodusent
Deltid
Privat
2 951 personer
918 personer
2 033 personer
Ca 175 kr
Ca 175 kr
Ca 174 kr
28 330 kr
28 420 kr
28 170 kr
339 960 kr
341 040 kr
338 040 kr
Ca 175 kr
Ca 175 kr
Ca 174 kr
28 330 kr
28 420 kr
28 170 kr
339 960 kr
341 040 kr
338 040 kr
Ca 180 kr
Ca 179 kr
Ca 180 kr
29 120 kr
29 000 kr
29 170 kr
349 440 kr
348 000 kr
350 040 kr
Ca 180 kr
Ca 179 kr
Ca 180 kr
29 390 kr
29 180 kr
29 480 kr
352 680 kr
350 160 kr
353 760 kr
Melke- eller husdyrprodusent
Heltid
Privat
1 576 personer
415 personer
1 161 personer
Ca 175 kr
Ca 154 kr
Ca 181 kr
28 430 kr
25 000 kr
29 250 kr
341 160 kr
300 000 kr
351 000 kr
Ca 175 kr
Ca 154 kr
Ca 181 kr
28 430 kr
25 000 kr
29 250 kr
341 160 kr
300 000 kr
351 000 kr
Ca 182 kr
Ca 156 kr
Ca 192 kr
29 550 kr
25 340 kr
31 050 kr
354 600 kr
304 080 kr
372 600 kr
Ca 182 kr
Ca 156 kr
Ca 192 kr
30 170 kr
25 590 kr
31 800 kr
362 040 kr
307 080 kr
381 600 kr
Melke- eller husdyrprodusent
Alle sektorer
4 609 personer
1 369 personer
3 240 personer
Ca 175 kr
Ca 165 kr
Ca 179 kr
28 420 kr
26 790 kr
29 040 kr
341 040 kr
321 480 kr
348 480 kr
Ca 175 kr
Ca 165 kr
Ca 179 kr
28 420 kr
26 790 kr
29 040 kr
341 040 kr
321 480 kr
348 480 kr
Ca 182 kr
Ca 167 kr
Ca 187 kr
29 460 kr
27 090 kr
30 360 kr
353 520 kr
325 080 kr
364 320 kr
Ca 182 kr
Ca 167 kr
Ca 187 kr
29 930 kr
27 310 kr
30 930 kr
359 160 kr
327 720 kr
371 160 kr
Egg- eller fjærfeprodusent
Deltid
Alle sektorer
278 personer
118 personer
160 personer
Ca 175 kr
Ca 175 kr
Ca 185 kr
28 420 kr
28 420 kr
30 040 kr
341 040 kr
341 040 kr
360 480 kr
Ca 175 kr
Ca 175 kr
Ca 185 kr
28 420 kr
28 420 kr
30 040 kr
341 040 kr
341 040 kr
360 480 kr
Ca 194 kr
Ca 188 kr
Ca 199 kr
31 410 kr
30 390 kr
32 170 kr
376 920 kr
364 680 kr
386 040 kr
Ca 194 kr
Ca 188 kr
Ca 199 kr
31 670 kr
30 830 kr
32 300 kr
380 040 kr
369 960 kr
387 600 kr
Egg- eller fjærfeprodusent
Privat
367 personer
139 personer
228 personer
Ca 198 kr
Ca 175 kr
Ca 200 kr
32 150 kr
28 420 kr
32 480 kr
385 800 kr
341 040 kr
389 760 kr
Ca 198 kr
Ca 175 kr
Ca 200 kr
32 150 kr
28 420 kr
32 480 kr
385 800 kr
341 040 kr
389 760 kr
Ca 202 kr
Ca 194 kr
Ca 206 kr
32 690 kr
31 390 kr
33 360 kr
392 280 kr
376 680 kr
400 320 kr
Ca 202 kr
Ca 194 kr
Ca 206 kr
33 120 kr
31 670 kr
33 870 kr
397 440 kr
380 040 kr
406 440 kr
Egg- eller fjærfeprodusent
Deltid
Privat
277 personer
117 personer
160 personer
Ca 175 kr
Ca 175 kr
Ca 185 kr
28 420 kr
28 420 kr
30 040 kr
341 040 kr
341 040 kr
360 480 kr
Ca 175 kr
Ca 175 kr
Ca 185 kr
28 420 kr
28 420 kr
30 040 kr
341 040 kr
341 040 kr
360 480 kr
Ca 194 kr
Ca 188 kr
Ca 199 kr
31 420 kr
30 400 kr
32 170 kr
377 040 kr
364 800 kr
386 040 kr
Ca 194 kr
Ca 188 kr
Ca 199 kr
31 680 kr
30 840 kr
32 300 kr
380 160 kr
370 080 kr
387 600 kr
Egg- eller fjærfeprodusent
Alle sektorer
368 personer
140 personer
228 personer
Ca 198 kr
Ca 175 kr
Ca 200 kr
32 150 kr
28 420 kr
32 480 kr
385 800 kr
341 040 kr
389 760 kr
Ca 198 kr
Ca 175 kr
Ca 200 kr
32 150 kr
28 420 kr
32 480 kr
385 800 kr
341 040 kr
389 760 kr
Ca 202 kr
Ca 194 kr
Ca 206 kr
32 690 kr
31 380 kr
33 360 kr
392 280 kr
376 560 kr
400 320 kr
Ca 202 kr
Ca 194 kr
Ca 206 kr
33 120 kr
31 660 kr
33 870 kr
397 440 kr
379 920 kr
406 440 kr
Plante- eller husdyrprodusent (kombinasjonsbruk)
Deltid
Alle sektorer
5 286 personer
1 570 personer
3 716 personer
Ca 165 kr
Ca 165 kr
Ca 165 kr
26 720 kr
26 790 kr
26 700 kr
320 640 kr
321 480 kr
320 400 kr
Ca 165 kr
Ca 165 kr
Ca 165 kr
26 720 kr
26 790 kr
26 700 kr
320 640 kr
321 480 kr
320 400 kr
Ca 170 kr
Ca 169 kr
Ca 170 kr
27 470 kr
27 440 kr
27 480 kr
329 640 kr
329 280 kr
329 760 kr
Ca 170 kr
Ca 169 kr
Ca 170 kr
27 570 kr
27 570 kr
27 560 kr
330 840 kr
330 840 kr
330 720 kr
Plante- eller husdyrprodusent (kombinasjonsbruk)
Heltid
Alle sektorer
2 285 personer
454 personer
1 831 personer
Ca 170 kr
Ca 158 kr
Ca 173 kr
27 600 kr
25 580 kr
27 960 kr
331 200 kr
306 960 kr
335 520 kr
Ca 170 kr
Ca 158 kr
Ca 173 kr
27 600 kr
25 580 kr
27 960 kr
331 200 kr
306 960 kr
335 520 kr
Ca 177 kr
Ca 169 kr
Ca 179 kr
28 670 kr
27 410 kr
28 980 kr
344 040 kr
328 920 kr
347 760 kr
Ca 177 kr
Ca 169 kr
Ca 179 kr
28 910 kr
27 570 kr
29 250 kr
346 920 kr
330 840 kr
351 000 kr
Plante- eller husdyrprodusent (kombinasjonsbruk)
Privat
7 520 personer
2 008 personer
5 512 personer
Ca 166 kr
Ca 160 kr
Ca 169 kr
26 950 kr
25 980 kr
27 300 kr
323 400 kr
311 760 kr
327 600 kr
Ca 166 kr
Ca 160 kr
Ca 169 kr
26 950 kr
25 980 kr
27 300 kr
323 400 kr
311 760 kr
327 600 kr
Ca 173 kr
Ca 169 kr
Ca 174 kr
28 020 kr
27 330 kr
28 220 kr
336 240 kr
327 960 kr
338 640 kr
Ca 173 kr
Ca 169 kr
Ca 174 kr
28 190 kr
27 460 kr
28 390 kr
338 280 kr
329 520 kr
340 680 kr
Plante- eller husdyrprodusent (kombinasjonsbruk)
Deltid
Privat
5 262 personer
1 560 personer
3 702 personer
Ca 165 kr
Ca 164 kr
Ca 165 kr
26 670 kr
26 630 kr
26 670 kr
320 040 kr
319 560 kr
320 040 kr
Ca 165 kr
Ca 164 kr
Ca 165 kr
26 670 kr
26 630 kr
26 670 kr
320 040 kr
319 560 kr
320 040 kr
Ca 169 kr
Ca 169 kr
Ca 169 kr
27 430 kr
27 380 kr
27 450 kr
329 160 kr
328 560 kr
329 400 kr
Ca 169 kr
Ca 169 kr
Ca 169 kr
27 520 kr
27 510 kr
27 530 kr
330 240 kr
330 120 kr
330 360 kr
Plante- eller husdyrprodusent (kombinasjonsbruk)
Heltid
Privat
2 258 personer
448 personer
1 810 personer
Ca 170 kr
Ca 156 kr
Ca 171 kr
27 560 kr
25 270 kr
27 750 kr
330 720 kr
303 240 kr
333 000 kr
Ca 170 kr
Ca 156 kr
Ca 171 kr
27 560 kr
25 270 kr
27 750 kr
330 720 kr
303 240 kr
333 000 kr
Ca 176 kr
Ca 168 kr
Ca 178 kr
28 560 kr
27 270 kr
28 890 kr
342 720 kr
327 240 kr
346 680 kr
Ca 176 kr
Ca 168 kr
Ca 178 kr
28 790 kr
27 410 kr
29 140 kr
345 480 kr
328 920 kr
349 680 kr
Plante- eller husdyrprodusent (kombinasjonsbruk)
Alle sektorer
7 571 personer
2 024 personer
5 547 personer
Ca 167 kr
Ca 160 kr
Ca 169 kr
27 040 kr
25 980 kr
27 400 kr
324 480 kr
311 760 kr
328 800 kr
Ca 167 kr
Ca 160 kr
Ca 169 kr
27 040 kr
25 980 kr
27 400 kr
324 480 kr
311 760 kr
328 800 kr
Ca 173 kr
Ca 169 kr
Ca 175 kr
28 090 kr
27 420 kr
28 290 kr
337 080 kr
329 040 kr
339 480 kr
Ca 173 kr
Ca 169 kr
Ca 175 kr
28 260 kr
27 560 kr
28 470 kr
339 120 kr
330 720 kr
341 640 kr

Bedrifter

Vel fylke

Velg fylke og kommune for å få informasjon tilpasset ditt behov.

Fylker markert med * har ikke levert informasjon om lærebedrifter, opplæringskontor og lærlinger til utdanning.no.

Velg kommuner i Akershus
Velg kommuner i Aust-Agder
Velg kommuner i Buskerud
Velg kommuner i Finnmark
Velg kommuner i Hedmark
Velg kommuner i Hordaland
Velg kommuner i Møre og Romsdal
Velg kommuner i Nordland
Velg kommuner i Oppland
Velg kommuner i Oslo
Velg kommuner i Rogaland
Velg kommuner i Sogn og Fjordane
Velg kommuner i Telemark
Velg kommuner i Troms
Velg kommuner i Trøndelag
Velg kommuner i Vest-Agder
Velg kommuner i Vestfold
Velg kommuner i Østfold