Portrettfoto av institusjonskokk Heidi Ødegård.

YrkesintervjuInstitusjonskokk favoritt ikon

– Det er eit skrikande behov for faglærte kokkar, seier institusjonskokk Heidi Ødegård. Ho brenn for matfaget og gler seg til å gå på jobb kvar dag.

Heidi Ødegård
48 år
Institusjonskokk og kantineleiar
Thor Heyerdahl vidaregåande skole, Larvik 

Kvifor valde du dette yrket? 

– Eg er nesten fødd med interesse for mat og drikke. Då eg var lita, leikte eg ofte på kjøkkenet til farmora mi, kor eg fekk lov til å utforske og lage forskjellige rettar. Då eg skulle velje valfag på skolen, hamna eg alltid på heimkunnskapen, som det heitte då. Mamma drog seg litt i håret, for det var alltid forkle å vaske. Då eg skulle velje studieretning, sto eg mellom ulike fag: Gullsmed, politi, snikkar og kokk. Faren min har jobba på hotell og er servitør, og var også lærar på Sandefjord kokk- og stuertskole. Det gjorde at valet til slutt falt på den skolen. Fordi eg også er interessert i kosthald og ernæring, valde eg å bli institusjonskokk.

Eg er så glad for at eg valde å gå den vegen, for det er eit fag eg verkeleg brenn for. Mat er så viktig, både for helsa og det sosiale! Eg har tidlegare jobba både på hotell og på sjøen, men etter at eg fekk barn, passa ikkje det. Derfor søkte eg meg hit, kor eg har fått moglegheit til å bygge opp ei kantine frå botnen av. Det er veldig utfordrande og gøy, og eg gler meg framleis til å gå på jobb kvar dag. 

institusjonskokk2.jpeg

Institusjonskokk Heidi Ødegård ståande bak kassa i ei kantine. Ikledd mørkegrå kokkejakke.
Lisens: 
All rights reserved.

Korleis er ein vanleg arbeidsdag for deg?

– Eg begynner på jobb klokka sju. Då har resten av kjøkkenet allereie vore i gong ein time. Aller først tar eg oppgjeret frå dagen før. Så går eg i gong med å produsere mat. Her serverar vi mange ulike typar bagettar, brød og sandwichar, i tillegg til ulike salatar og pastasalatar. Vi har også ein varmrett kvar dag. Det er viktig for meg å lage god og ordentleg mat, og bruke norske råvarer så langt det lar seg gjere. 

Frå halv åtte til halv ni står eg i kassa og får ønska elevane velkommen på skolen. Vi serverer gratis havregraut på morgonen, så det kjem mange innom her då – med 1600 elevar på skolen blir det «trykk». Halv ni eter vi som jobbar i kantina, ein felles frukost. Fellesskap og samhald er viktig, og då må vi ha faste tider kor vi set oss ned. Frå klokka ni fortsett eg med å produsere mat, både til kantina og eventuelle bestillingar. I titida kjem det mange menneske, og det same mellom elleve og eitt. Heile tida må vi sørge for å ha nok mat, og det er alltid noko å gjere på eit kjøkken. 

Halv eitt set vi oss ned igjen ein halvtime, og rullerer på å gå til kassa. Kantina er open frå seks til fire. Etter lunsj produserer vi ikkje noko mat, då sel vi unna det vi har for å unngå matsvinn. Etter lunsj har eg ofte kontortid, kor eg blant anna bestiller varer. Det er også mykje reinhald etter at lunsjen er ferdig – då vaskar vi og gjer kjøkkenet klart til neste dag. Halv tre er eg ferdig på jobb. 

Kva krevst for å kunne jobbe med dette yrket?

– For å jobbe i kantine krevst det inga formell utdanning. Men det ein stor fordel med fagbrev som kokk eller institusjonskokk. Det finst fleire måtar å ta det, både gjennom vidaregåande og som vaksen praksiskandidat.

Kva slags type folk vil du anbefale denne jobben for?

– Kokkeyrket kan passe for veldig mange – det viktigaste er at du har interesse for mat og for å lage mat. I tillegg må du kunne takle stress, tole å bli snakka til og ha evna til å legge ting bak deg. Du må også vere kundeorientert og blid – sjølv om du ikkje er glad. Så må du vere ryddig og systematisk.

Som kokk bør du også vere fysisk sterk, for du står og går mykje, og det er ofte tunge løft når varer skal berast på plass. Det er ein del belastningsskadar i dette yrket, men det har blitt mykje betre. I tillegg må du tole kontakt med mat og vatn, og jobben kan nok bli vanskeleg dersom du er hyperallergisk mot enkelte matvarer. 

Kva liker du best med yrket ditt?    

– At eg får lage mat, som eg er veldig interessert i, i tillegg til kontakten eg har med menneske. Det er ekstra moro å jobbe med ungdommar – då held du deg godt. Eg er veldig ekstrovert og får masse energi av å jobbe, og av at det er liv rundt meg. Det bygger meg opp. 

Kva liker du minst med yrket ditt?    

– Sure og misfornøgde gjestar er det eg liker absolutt minst.

institusjonskokk3.jpeg

Institusjonskokk Heidi Ødegård ståande ved ein arbeidsbenk i stål på eit kantinekjøkken, kor ho kuttar opp ein paprika. Ikledd mørkegrå kokkejakke.
Lisens: 
All rights reserved.

Kva for andre moglegheiter finst innanfor yrket?   

– Som institusjonskokk har du spesialkunnskap om mat tilpassa eldre og sjuke, og kan derfor jobbe på sjukehus og ulike institusjonar. Utdanninga gir også mykje kunnskap om matallergiar, noko som er eit stort fortrinn i dagens samfunn, kor også mange unge er allergiske.

Ein institusjonskokk kan i tillegg jobbe alle stadar som har matservering, og i ferskvarediskar i butikkar. Du kan også jobbe som seljar i store leverandørgrupper, som Tine og Gilde, og med utvikling av nye produkt. Med vidareutdanning kan du gå inn i ulike administrative stillingar innan hotell- og restaurantbransjen. Det finst mange utdanningsmoglegheiter, og du kan klatre ganske raskt. 

Kva kan ein forvente i lønn i dette yrket?

– Medianlønna for kokkar ligg på mellom 390 000 og 450 000 i året. Dei seriøse arbeidsplassane følger tarifflønn – og i denne bransjen er det lurt å vere organisert. Yrket er ikkje høgtlønt, men for meg veg det sosiale opp. Eg elskar at det skjer mykje! Når ein jobbar i ei skolekantine, har du i tillegg ein stabil jobb med gode pensjonsordningar – og du har fri helger, kveldar og i skoleferiar. Det kan nesten ikkje betalast med pengar!

Korleis reknar du sjansane for å få jobb innan dette yrket? 

– Dei er veldig gode. Det er masse jobbar og læreplassar der ute, og eit skrikande behov for faglærte kokkar. Du får garantert jobb – men du må elske å jobbe, vere innstilt på å jobbe turnus og vere sosial. Akkurat i pandemi-perioden no er det noko tørke, men det vil kome seg opp igjen. Reiselivet vil bli stadig viktigare for Noreg, og då er kokkefaget ein sentral del. 

Tekst:
Signe Steinnes
    • Kokkeyrket kan passe for veldig mange – det viktigaste er at du har interesse for mat og for å lage mat.
    • Du får garantert jobb – men du må elske å jobbe, vere innstilt på å jobbe turnus og vere sosial.

Yrkesbeskrivelser

Utdanningsbeskrivelser